Cartae de Malicornant p. 358 to 381

358 CARTULAIRE DE SAINT-AUBIN

[AA.] CARTAE DE MALICORNANT

CCCXVII. (AA. 1.)
Avant 1080.
CHARTE PAR LAQUELLE BASILE, FILS DE LONUTRON, ET SENÉE, SON EPOUSE, FONT DON A SAINT-AUBIN DE L'ÉGLISE SAINT-SYLVESTRE DE MALICORNE, DON APPROUVÉ ET AUGMENTÉ PAR GAUDIN LE JEUNE DE MALICORNE, FILS DE GAUDIN I, ET PAR BASILIE, SON ÉPOUSE.
Carta ecclesie Sancti Silvestri de Malicornant aliarumque rerum quas dederunt Basilius et uxor ejus, assentientibus filiis suis, Sancto Albino, atque de incrementis a Gaudino secundo et uxore sua ac filio in ecclesia supradicta unanimiter attributis1.

[l00] Appropinquantem mundi terminum signis evidentibus malorum cotidie crebrescentium prescientes nostreque injusticie conscii, justi Judicis severitatem incurrere timendo quantulacunque satisfactione mitescere querentes, parum quid de possessione nostra quam hereditario jure solidam et quietam possidere videmur, eadem soliditatis et quietis firmitudine pro peccatorum nostrorum et parentum nostrorum remissione et aeternorum bonorum retributione, condonamus Deo omnipotenti et sancto Albino, Andecavensium presuli, et monachis ibidem Deo militantibus et usque ad novissimum militaturis.

Ego igitur Basilius, filius Lonuthoni, et uxor mea, Senata nomine, assensu puerorum nostrorum et assertione, pro redemptione, ut supradicitur, animarum nostrarum et parentum nostrorum qui fuerunt et futurorum, donamus Deo et sancto Albino et suis monachis unam ecclesiam de Sancto Silvestro, sitam in parrochia de Condeto, in castello quod vocatur Malicornant, cum medietate decimarie et sepulture illi ecclesie adjacenti, nulla inibi dominatione nulloque retinaculo retento, excepta tantummodo medietate oblationis quam retinemus ad presens, sex solummodo precipuis festis.

MALICORNE 359

Concedimus quoque libenter quod fideles quique in tota nostra terra supradicte ecclesiae et monachis aut donabunt, aut vendent in vita sua, aut relinquent post mortem suam. Donamus insuper unum arpennum vinee, et in cymiterio juxta supradictum castellum parum de terra ad hoc quod melius monachis placuerit faciendum. Donamus et medietatem piscatorie nostre stagni nostri dejuxta castellum et medietatem excluse nostre de Huxedo, et si in eadem facere nobiscum voluerint molendinum, parciantur [101] illud sicut exclusam per medium, et centum porcis donamus eis pastionem in bosco nostro de Condeto, et ipsum boscum ad monasterium faciendum et ad officina monachorum.

Ego quoque Waudinus secundus, filius Waudini primi de Malicornant, volens participare premium, augeo beneficium concessu spontaneo uxoris mee et puerorum meorum. Donamus ergo Deo et sancto Albino et suis monachis, ego, Gaudinus, et uxor mea, Basilia, et filius meus, Gaudinus, ad serviendam ecclesiam Sancti Silvestri et faciendum quod illis placuerit unam mansuram terrae supra ripam Sarte, juxta castellum meum, et duos arpennos pratorum et unum virgarium cum custodia sua et una domo supra ripam Sarte, apud villulam que vocatur Trembletum, et medietatem partis mee dominice de bosco meo Guastinensi, et medietatem piscatoriae de mea exclusa dominica juxta castellum meum, et decimam cenagii mei infra et supra exclusam meam, et unum piscatorem dominicum per totam meam aquam, decimam quoque trium molendinorum meorum de castello meo, unius ad presens quod habeo dominicum, trium post decessum unius sacerdotis cui dedi in vita sua decimam illorum, nisi fecerit inde dum vixerit gratuitam concordiam cum monachis.

Addo etiam decimas omnium consuetudinarum mearum de castello meo intus et foris, scilicet mercati mei, pedagii mei, quantum excursus ejus tenet subtus et intus et supra castellum meum, vendarum quoque mearum et censuum et furnilis mei dominici, et centum porcis do eis pastionem in quocumque meo boscho illis melius placuerit, sive in Cenomannico seu in Andecavensi pago.

360 CARTULAIRE DE SAINT-AUBIN

Do quoque eis convenientiam quam habeo cum Rainaldo de Seusa, seniore meo, in medietate ecclesiae de Ligrunno, quam ego habeo de illo in vadimonio pro novem libris denariorum quos ei prestavi, tali conditione ut nulli homini preter me aut donet illam aut vendat aut in vadimonio iterum attribuat, et si contigerit illum ad habendam dominicam illam aliquando redempturum, denarios meos quos ibi habeo habeant monachi ad emendum in confino nostro quod melius poterunt edificamentum; sin minus, teneant et habeant convenientia qua teneo, temptemusque simul utrun poterimus illam adquietare Sancto, et concedo libens quod fideles quique in tota mea terra aut donabunt aut vendent, aut post decessum suum relinquent Sancto Albino et suis monachis et Sancto Silvestro. Hanc donationem in capitulo Sancti Albini solemniter factam et a senioribus nostris firmiter auctorizatam, et a filiis et uxoribus nostris libenter firmatam, superponimus, ego, Gaudinus, et ego, Basilius, altari Sancti Albini, videntibus et audientibus trium ordinum hominibus, laicalis scilicet clericalisque ordinis et monachilis.

Precamurque Deum, cui donamus, et sanctum, ut si quis ex progenie nostra aut ex alia, tante firmitati calumpniam aliquando inferre presumpserit, ire Dei et aperte vindicte subjaceat usquedum malignitatis votum justitia Dei correctus necessario relinquat.

Hanc convenientiam viderunt et laudaverunt testes subscripti: Symon de Villena, Hamelinus frater Waudini, Mainardus de Valdriaco, Hugo de Schiviriaco, Gauscelinus et Tetbertus de Arableto, Guastho miles, Burchardus filius Rufini, Hugo filius Adam, Stabulo homo Sancte Trinitatis, Milo senescallus Gaudini, Seinfredus prepositus Waudini, Ludionus filius Toche Bovem, Rainaldus Cervus, Walterius et Hugo filii Constantini, Gaufridus vicarius.

De familia Sancti Albini: Gaufridus Lunellus, Lisoius, Gaufridus filius Hairici, Johannes mariscallus, Bernardus servus, Richardus filius Ermemberti, Landricus filius Warini, Landricus filius

MALICORNE 361

Harierii, Hildricus infirmarius, Radulfus Moretun, Rannulfus Rusellus, Ernaldus filius Seiverti1.

CCCXVIII. (AA. 2.)
Vers 1099.
NOTICE PAR LAQUELLE LES MOINES DE SAINT-AUBIN RACONTENT DANS QUELLES CONDITIONS GAUDIN II ET GAUDLN III DE MALICORNE LES ONT RENDUS PROPRIÉTAIRES DES DIMES DE MÉZERAY2.
Carta decimarie de parroechia Miseracii quam duo Gaudini de Malicornant, secundus videlicet ac tercius, Sancto Albino in eadem obedientia diverso licet tempore contulerunt.

Pateat litteras istas legentibus aut lectas intelligentibus, quod Gaudinus, filius Gaudini de Malicornant, quando adtraxit monachos Sancti Albini ad suum castellum et donavit illis aliquid de suis rebus, inter alia quae eis contulit attribuit illis medietatem decimarie de Ligrunno quam habebat de Rainaldo de Seusa in vadimonio, ut tenerent monachi sicut ille tenebat, donec haberent exinde septem libras denariorum pro quibus illam in vadimonio habebat.

Non longo autem post tempore, disguagiavit Herbertus, frater Rainaldi de Seusa, decimariam, et Gaudinus, tunc captus a Gaufrido de Meduana, septem libras ab Herberto receptas, coactus, sicut ipse dicebat, dedit ad sui redemptionem; sed paulo post sic emendavit talis facti negligentiam. Donavit ergo Gaudinus pro illa Sancto Albino et ejus monachis, non in suspenso sicut illam, sed omnino et in perpetuum medietatem decimarie de Miseratio, quam sibi Helinannus de Noiento in foevum donaverat, et aliam medietatem ei convenientiaverat post mortem Odonis de Noiento de quo movebat.

362 CARTULAIRE DE SAINT-AUBIN

Cum autem non multo post, apud Cenomanem, Gaudinus vulneraretur ad mortem et ad monasterium Sancti Petri de Cultura suam disponeret sepulturam, precepit filio suo adhuc puero et uxori suae ac militibus suis, ut medietatem decimarie de Miseratio, quam expectabat post mortem Odonis de Noiento, aut quadraginta solidos denariorum, donarent monachis Sancti Petri post decessum suum.

Gaudino itaque defuncto, ac non multo post Odone supradicto, contigit ut Gaudinus puer fevum suum integre et illam maxime medietatem decimarie quam pater ejus expectaverat post mortem Odonis habere, reciperet ab Helinanno de Noiento.

Consilio ergo de hac re habito, Gaudinus cum matre sua ac suis hominibus, placuit ad extremum ut medietatem supradictam medietati relique monachorum Sancti Albini adiceret, ut per illum totum haberent monachi, quibus pater ejus medietatem donaverat, ac monachis de Cultura quadraginta solidos redderet quos pater ejus preceperat. Misit itaque Gaudinus puer monachis de Cultura quadraginta solidos denariorum acceptos a monachis Sancti Albini per Wathonem, militem suum, et monachi Sancti Petri, in capitulo suo, nummos gratanter accipientes, Gaudinum de decimaria sepedicta clamaverunt quietum ad quicquid ex ea vellet faciendum.

Acceptis igitur Gaudinus pro hac re de monachis Sancti Albini quattuor libris denariorum, de quibus medietatem reddidit monachis de Cultura, donavit Deo et sancto Albino et ejus monachis totam decimariam de parroechia Miseracii, auctorando gratanter medietatem quam pater ejus donaverat, et adiciendo hilariter aliam medietatem quam, post mortem patris, sicut dictum est, recuperaverat, tali pacto ut ille aut heredes sui eam monachis Sancti Albini erga omnes homines mortales adquietarent, aut si monachis quandoque talis calumpnia exinde insurgeret quae rem eis ad perdendum verteret, unde Gaudinus [102] aut successores sui eis auxiliari non possent, undecim libras denariorum, septem de tempore Gaudini patris, quatuor de tempore Gaudini filii, aut duodecim libratas aedificamenti quod monachi gratanter

MALICORNE 363

acciperent, Gaudinus, aut ille heres ejus in cujus tempore hoc fieret, monachis restitueret.

Hujus rei testes sunt hi: Basilius, Symon de Villena, Watho Gualterius et Hugo filii Constantini, Goscelinus de Arrableto, Frotgerius Berollus, Hugo de Duristallo, Warinus de Floiaco, Tetbertus de Boderia , Gaufridus viarius , Gaufridus de Grandivalle, Ernaldus Batladent, Odo et Willelmus asinarii.

CCCXIX. (AA. 3.)
Vers 1099.
NOTICE PAR LAQUELLE LES MOINES DE SAINT-AUBIN RACONTENT COMMENT GEOFFROY DE TRESQUIÈRES LEUR FIT DON DE TOUT CE QU'IL POSSÉDAIT A BOUSSE. CE DON, GRACE A L'INTERVENTION DE HUBERT DE CHAMPAGNE, FUT RATIFIÉ PAR RENAUD DE CROSMIÈRES, FRÈRE DU DONATEUR.
Carta de dono Gaufridi de Trasqueriis facto apud Malicornant monachis Sancti Albini super terram quae est in parroechia Comburniaci, necnoxl et de concessione Rainaldi, fratris ejus, et uxoris ipsius Rainaldi atque filii ejus, super eadem terra.

Non absurdum cuiquam videri debet, si de utilitate rerum quae temporibus nostris aguntur, posteros nostros litterarum monimentis instruimus.

Scribendum ergo nobis est qualiter quidam miles, nomine Gaufridus, dedit quandam terram monachis Sancti Albini, contiguam terrae eorum in parrochia Comburniaci. Idem ipse Gaufridus de Trasqueriis, cum quadam die in domo monachorum de Malicornant pranderet, Gaudino, ejusdem castelli domino, et Hugone, fratre ejus, una cum eo prandentibus, volens occultam animi sui ostendere voluntatem, coram omnibus dixit: "Precor vos qui astatis, et vos maxime, domini mei, qui mecum manducatis, ut hujus rei quam dicturus sum, monachis Sancti Albini testes sitis. Habeo quandam terram prope terram eorum in parrochya Comburniaci. Hanc hodie pro peccatis meis dono eis post obitum meum habendam." Postea vero, multis diebus evolutis, eum ex improviso supradicto

364 CARTULAIRE DE SAINT-AUBIN

castello hostes eorum appropinquarent et illi de intus contra eos foras exirent, accidit ut, occulto Dei judicio, graviter vulneratus, amissa sermonis facultate, ilico moreretur.

Quod audiens, irater ejus, Rainaldus de Cromenis, vehementer ingemuit, sed, transacto fraterne mortis gemitu, elemosinam fratris sui de supradicta terra quassare temptavit.

Non enim concedere voluit.

Monachi vero videntes animi ejus tenacitatem, auxilium Hucberti de Campania contra eum petierunt - erat enim de fevo ejus tota illa terra - atque ejus precibus et voluntate ad concedendum supradictam elemosinam eum inflexerunt. Accepit tamen inde quadraginta solidos denariorum et unum monachilem pellicionem, et filius ejus major natu unum blitaudum, et ipse et filius ejus et uxor ejus societatem et beneficium monachorum, sponte sua adicientes ut in bosco suo, quod prope terram supradictam habent, dominici porci monachorum sine pasnagio currant, et porci villanorum qui in ipsa terra manserint, et ipsum boscum habeant monachi ad suum necesse et proprium usum, sine ulla redemptione. Donum vero istarum rerum super altare Sancti Albini propriis manibus posuerunt.

Hujus rei testes sunt isti: Girardus abbas et monachi ipsius, Tegrinus et Tetbaldus de Troeia, Huebertus filius Frotmundi, Beringerius Pancevallus, Odo asinarius de Malicornant.

CCCXX. (AA. 4.)
S. d.
NOTICE DE DIVERSES ACQUISITIONS FAITES PAR LE PRIEURÉ DE MALICORNE.
Carta de terra quam comparavit Jordanus monachus apud Malicornant a Fulcoio Fissardo, de prato quod dedit Sancto Albino Durandus filius Lonuthoni, itemque de prato quod prebuit Hildegardis, insuper et de terra vel vinea quas uxor Warnerii corvesarii ibidem condonavit.

Jordanus, monachus Sancti Albini, emit unam terram apud

MALICORNE 365

Malicornant viginti solidis cenomannensium denariorum a Fulcoio Fissardo. De hac terra ipse Fulcoius et uxor ejus miserunt donum super altare Sancti Silvestri, videntibus et audientibus: Frotgerio vicario, Ingelgerio nepote Rotgerii, Lamberto Minterio, Girbaudo, Fulcherio famulo.

Durandus, filius Lonuthon, donavit Deo et sancto Albino, pro anima sua, unum arpennum prati apud Breschangiacum, auctorante hoc uxore sua et filio, fratribusque suis Guherio et Radulfo.

Hildegardis Vulpecula donavit Deo et sancto Albino, pro anima sua, unum pratum ad Pontem Poaci et tres mineatas terrae.

Hoc concessit filia ejus, uxor Gaufridi archerii. De hoc testis est Hildegarius presbiter.

Uxor Warnerii corvesarii donavit Deo et sancto Albino dimidium arpennum vinee apud boscum Alues, quae erat de patrimonio suo et erat de fevo Walterii, filii Constantini. De hoc testes sunt Walterius pelletarius et Guihenocus.

CCCXXI. (AA. 5.)
S. d.
NOTICE DE LA REVENDICATION EXERCÉE PAR FOUCOI, FILS DE BASILE FESSARD, SUR LES BIENS DONNÉS PAR SON PÈRE, ET DE SON ABANDON, MOYENNANT SOIXANTE-QUINZE SOUS.
Carta de calumpnia Fulcoii Fissardi super his quae monachis Sancti Albini donaverat apud Malicornant antea pater ejus, ac de concordia cum eodem denique restituta.

Noticie posterorum tradimus quod Fulcoius,filius Basilii Fissardi, post mortem patris sui, calumpniatus sit omnia quae donaverat pater suus apud Malicornant monachis Sancti Albini.

Qui exinde accipiens a monachis sexaginta et quindecim solidos cenomannensium denariorum, quae calumpniatus fuerat illis concessit, scilicet bordagium terrae quod est super terram illorum, et grangiam de Cymiterio et duas festivitates, id est

366 CARTULAIRE DE SAINT-AUBIN

Pentecosten et Purificationem Sancte Mariae, et viam de vinea Algerii.

Hujus rei testes sunt: Girardus et Ermenaldus monachi, Drogo de Crovio, Frotgerius Berol, Johannes de Valdrea, Hildegarius presbiter, Odo asnarius, Lostho miles.

CCCXXII. (AA. 6.)
Vers 1100.
NOTICE DE L'ABANDON FAIT PAR FOUCOI FESSARD A SAINT-AUBIN DE TOUS SES DROITS SUR L'ÉGLISE DE MALICORNE, ABANDON RATIFIÉ PAR MARIE, SON ÉPOUSE, ET BASILE, SON NEVEU.
Carta de donatione Fulcoii Fusardi eorum que in ecclesia de Malicornant laicali dominatione possidebet, annuentibus hoc ipsum uxore sua et Basilio, nepote ejus1.

Miles quidam Fulcoius, Fissardus nomine, habebat partem quandam in ecclesia de Malicornant, et hic aliquando infirmatus est apud castrum Setusiam.

Quam ob causam cum a presbitero ville illius, Gaufrido nomine penitentiam et viaticum postularet, indicavit ei presbiter non posse eum recipi ad sacramenta Ecclesiae, quoniam, cum laicus esset, in oblationibus ecclesiasticis portionem possideret, et quidem tum papa Urbanus super hujusmodi homines recentem dederat excommunicationem. Quod ille cum audisset, rogavit ad se venire Rotbertum, monachum Sancti Albini, qui prior erat apud Malicornant. Qui cum venisset, reliquit Fulcoius in manu ejus Deo et sancto Albino quicquid in ecclesia de Malicornant possidebat.

At postquam convaluit de infirmitate, fecit irritum donum suum et resumpsit quicquid dimiserat. Et displicuit hoc vehementer amicis ejus, et persuaserunt illi viam boni consilii et adquievit eis, et reddidit et confirmavit in manu ejusdem Rotberti monachi quicquid prius dederat Deo et sancto Albino, et tulit donum super altare ejusdem ecclesiae quae constructa est in honorem Dei et sancti Silvestri.

MALICORNE 367

Et concesserunt hoc uxor ejus, Maria, et Basilius nepos ejus.

Et quia bono animo hoc fecerunt, dedit idem monachus ipsi Fulcoio sex libras denariorum cenomannensium, et uxori ejus decem solidos ejusdem monete, et nepoti ejus, Basilio, bliaudum fustaneum.

Testes sunt:
Monachi: Hugo Mansellus, Rotbertus prior loci, Silvester. Et cum eis: Odo asinarius, Frotmundus antenatus, Gualterius Gobrant, Gaufridus Hoel, Fulcheriolus famulus monachorum, Rainaldus Braconarius et alii multi.

CCCXXIII. (AA. 7.)
S. d.
CHARTE PAR LAQUELLE AREMBOURG, ÉPOUSE D'HARDOUIN TOURNEBOUEF, ET GÉDÉON, ARNAUD, FOULQUES ET AUTRES, SES ENFANTS, FONT DON AU PRIEURÉ DE MALICORNE DU TIERS DE LA DIME QU'ILS POSSÉDAIENT SUR LE FIEF DE BASILE, FILS DE LONUTHON, ET SUR DIVERS LIEUX SIS AU TERRITOIRE DE MALICORNE.
Carta decimarie quam prebuerunt Sando Albino Aremburgis et filii ejus in territorio de Malicornant, voluntate et assensu Basilii, domini sui.

In nomine Dei omnipotentis, Patris et Filii et Spiritus Sancti.

Ego Aremburgis, uxor Harduini, Verte Bovem cognominati, [103] timens periculum animae domini mei quod doleo defuncti, et mee ipsius, quod pariter longo tempore usurpavimus res Ecclesiae antiquitus constitutas ad supplementum Deo ibidem servientium, et Gedeon, filius meus, cum aliis filiis et filiabus meis, Arnulfo, Fulchone et ceteris, etsi non ad integrum quod injuste tenere videmur adhuc relinquentes, particulari tamen satisfactione iram Dei nobis mitescere satagentes, et misericordiam suam per suffragium sanctorum suorum, Albini atque Silvestri, captare gestientes, donamus Illi, Deo scilicet omnipotenti, Patri et Filio, in unitate Spiritus Sancti, et sancto Albino et suis monachis, terciam partem ad presens omnis decimarie nostre quam habemus

368 CARTULAIRE DE SAINT-AUBIN

de fevo domni Basilii, filii Lonuthoni, de Cuilliaco et de aliis locis circa Malicornant, donec amplificet nobis Deus possessionem nostram pariter et votum, ut quod nunc partimur, Deo valeamus quandoque dimittere totum, pro remedio animarum nostrarum patris mei et matris et domini mei Harduini, et mee, et filiorum meorum et filiarum, Gedeonis et aliorum, petito pro hac re humiliter monachorum beneficio et adepto.

Et ut firmius hoc fiat, altari Sancti Silvestri donum hoc superponimus, auctorante domino nostro Basilio, et propria manu signante [cross].

Presentibus et laudantibus subinsertis testibus: Rainaido de Seusa, Herberto fratre suo, Waldino de Malicornant, Hugone filio Hermenerii, Fulchone et Odone fratre ejus de Campaniaco, Cavallonio, Giphardo Normanno, Walterio de Quercu, Rotberto serviente, Hebroino, Girardo Divite, Rainaldo Cervo, Durando de Coquelivala.

CCCXXIV. (AA. 8.)
S. d.
NOTICE DES CONCESSIONS FAITES PAR FOUCOI FESSARD AUX MOINES DE SAINT-AUBIN SUR UNE DIME QUI ÉTAIT COMMUNE ENTRE EUX.
Carta de his que concessit vel dedit Fulcoius Fissardus apud Malicornant monachis Sancti Albini in decima dumtaxat que communis habebatur inter eos.

Erat quaedam decima communis inter monachos Sancti Albini et Fulcoium, cognomento Fissardum, apud Malicorniam. Hujus decimae tractum et medietatem palee dedit et concessit idem Fulcoius et uxor ejus prefatis monachis quod antea non habebant, ita prorsus ut quicquid ex eadem decima in quacumque re exierit ad domum monachorum attrahatur ibique dividatur.

Quamdiu autem monachus vel minister ejus traxerit illam decimam, jumentum quod eam apportaverit unaquaque nocte ad victum unam jarbam avene habebit, sive duabus noctibus garbam segule, si avena defuerit.

MALICORNE 369

Cumque fuerit congregata, monachus, sive minister ejus, Fulcoium aut ministrum ejus summonebit ibique accipiet partem suam.

Pro hac donatione seu concessione, donavit eidem Fulcoio Warinus, monachus Sancti Albini, qui cognominatur de Blazone, vigenti tres solidos Andecavensis monete, et uxori ejus, Marie, nummos duodecim: de ipsius quippe dote erat. Hanc donationem et concessionem audierunt et viderunt: Warinus, emptor rei, Goscebnus famulus ejus, Haimericus presbiter de Mota, Lostho Cericus, Guherius de Artesi, Frotgerius viarius.

De parte Fulcoii: Warinus Fessant, Basilius Catus, Arnulfus Cucardus, Albertus Bulci, Arnulfus Bontecul.

CCCXXV. {AA. 9.)
1102.
NOTICE DANS LAQUELLE LES MOINES DE SAINT-AUBIN RELATENT COMMENT GAUDIN III DE MALICORNE VOULUT EXIGER D'EUX HOMMAGE POUR ARTHEZÉ, SOUS PRÉTEXTE QU'ILS L'AVAIENT REÇU DE SA FAMILLE; COMMENT UNE SENTENCE FUT RENDUE A LA FLÈCHE PAR HILDEBERT, ÉVÊQUE DU MANS, ET RENAUD, ÉVÊQUE D'ANGERS, DÉCIDANT QUE LE DON LEUR AVAIT ÉTÉ FAIT PAR UN ROI DE FRANCE, ET COMMENT ENFIN GAUDIN III RENONÇA A SES PRÉTENTIONS.
Carta de calumpnia Waudini tercii de Malicornant illata nobis violenter super Artesiaco; de judicio inter nos et ipsum, apud Fissam, per manus episcoporum Rainaldi Andecavensis et Hildeberti Cenomannici aliorumque judicum legitime terminato; quinimmo et de concordia cum eodem et uxore ejus ac filio tandem aliquando gratanter atque pacifice reformata1.

Anno millesimo centesimo secundo ab incarnatione Domini Waldinus, castri quod dicitur Malicornant dominus, monachis

370 CARTULAIRE DE SAINT-AUBIN

Sancti Albini gravem querelam intulit, dicens quia ecclesiam et omnia quae apud Artesiacum habent, de elemosina parentum suorum habent, et ideo ea de se recognoscere deberent.

Quod cum monachi non recognoscerent, quia predictam curtem de beneficio regum Francorum habebant, sicut vetustissime eorum carte testabantur, ille quasi occasionem nactus, sine ulla interpellatione episcopi, contra omnem justitiam quam monachi ei in curia convenienti offerebant, domos eorum infregit, boves et omnem sustantiam de Artesiaco invasit, rapuit, dissipavit. De qua re monachi clamorem fecerunt Hildeberto, Cenomannensium episcopo. Qui Waldinum canonice prius vocavit et ut monachis Sancti Albini rectum faceret summonuit, ad ultimum vero differentem et repugnantem justissime excommunicavit.

Post multas igitur distortiones et dilationes, quibus ille ad placitum et justitiam venire differebat, tandem aliquando cum abbate Sancti Albini, Girardo, placitaturus, apud castrum Fisse occurrit ibique ante Hildebertum, Cenomannensem episcopum, et Rainaldum, Andecavorum presulem, aliosque multos calumpniam suam, quam supra narravimus, exposuit.

Hanc calumpniam Girardus abbas injuste fieri aperta ratione demonstravit, prolata in medium vetustissima carta quae hoc donum testabatur a regibus Francorum Sancto Albino datum.

Ipsius etiam carte probationem per igneum judicium obtulit, sicut ei pridem judicatum fuerat, cum de hac re cum eodem Waldino Cenomannis, in curia Helie comits, placitasset, sed ipsam probationem etiam tanc Galdinus accipere noluit. Videntes itaque nequitiam Waldini, judices et episcopi judicaverunt debere Waldinum abbati Girardo omnes res Sancti quas

MALICORNE 371

injuste abstulerat rectum faciendo reddere, pro eo maxime quod clamorem episcopo ad quem pertinebat illa ecclesia non fecisset sed sine clamore et judicio res Beati Albini pervasisset.

Gualdinus igitur, quia non audivit quod voluit, judicio contradixit iratusque discessit, sed non multo post, justicia ecclesiastica coactus, facti sui penitens, Girardum, Sancti Albini abbatem, apud Malicornant evocavit. Cui omne quod Sancto Albino pro supradicta calumpnia abstulerat gagiavit, et in ejus conspectu omnem calumpniam quam de Artesiaco faciebat dimisit, ipse scilicet et uxor ejus et filius ejus, Warinus, recognoscentes quia nichil amittebant apud Deum, si illa elemosina quam suam vel parentum suorum esse putabant, aliorum elemosina diceretur. Igitur pro hac humilitate et humili satisfactione dimisit Waldino abbas Girardus, consilio monachorum suorum, omnem predam quam ille pro supradicta calunipnia abstulerat, et ut deinceps amicus et fidelis Sancto Albino et monachis ejus, sicut promittebat, existeret.

Hujus concordie testes sunt: Frotmundus de Viriaco, Warinus de Blazone, Aldulfus, monachi, Petrus de Artesiaco presbiter, Herveus presbiter de Luchiaco, Widdo de Rocha, Gaufridus filius ejus, Gervasius famulus prioris. De parte Waldini: Frotgerius vicarius, Herveus de Floe.

CCCXXVI. (AA. 10.)


1098-1106.
NOTICE DANS LAQUELLE LES MOINES DE SAINT-AUBIN RELATENT COMMENT GAUDIN III DE MALICORNE, POUR SE LIBÉRER D'UNE DETTE, LEUR ABANDONNA, A LA PORTE MÊME DE SA FORTERESSE, L'EMPLACEMENT NÉCESSAIRE POUR ÉTABLIR UN BOURG.
Carta de terra quam reddidit Gaudinus de Malicornant monachis Sancti Albini pro peccunia quam debebat eis, atque de burgo in eadem terra, ipso Gaudino annuente, edificato.

Notum fieri volumus et presentibus et post nos futuris, quod

372 CARTULAIRE DE SAINT-AUBIN

Gaudinus de Malicornant debebat Girardo, abbati Sancti Albini, et ejus monachis trigenta libras danariorum, et cum a monachis sepius submoneretur ut quod debebat redderet, et quod posset reddere non haberet, inito consilio, quandam terram pro illa peccunia reddidit eis ab omni consuetudine solidam et quietam, ante portam ipsius castelli sitam, ad burgum faciendum aptam. [104] Nec quicquam in ea retinuit, excepto quod homines ibi manentes annonam suam non molent, nisi ad molendinos Gaudini; et hoc idoneum esse judicatum fuit, quia monachi habent decimam de ipsis molendinis. Concessit autem abbas Girardus Gaudino unam domum in eodem burgo, de qua faciet Gaudinus quod volet. Exceptis igitur his quae modo diximus, cetera omnia erunt monachorum. Si vero homines de burgo monachorum emerint aliquid in castello Gaudini, Gaudinus inde vendas habebit.

Similiter si homines de castello Gaudini in burgo monachorum quid emerint, ex hos vendas habebunt monachi.

Ex hoc hi testes sunt: Simon de Villena, Hugo de Balliolo, Heudo filius Burchardi, Hugo de Moncels, Hugo de Floe, Paganus de Valdre, Johannes frater ejus, Odo asinarius, Petrus presbiter de Artisiaco, Gaufridus de Artisiaco, Fulcherius famulus monachorum, Martinns filius Ansberti, Petrus filius ejus.

De monachis: Stephanus, Gurhannus, Bertrannus, Rainerius.

CCCXXVII. (AA. 11.)
Vers 1100.
NOTICE DANS LAQUELLE LES MOINES DE SAINT-AUBIN RELATENT COMMENT LES ÉGLISES DE BOUSSE ET D'ARTHEZÉ, A EUX ENLEVÉES PAR FOULQUES NERRA ET DONNÉES A HAMELIN DE CHATEAU-DU-LOIR, LEUR FURENT RENDUES VERS 1041 PAR L'ÉVÊQUE GERVAIS; COMMENT GAUDIN II DE MALICORNE ET GUY DE LAVAL LES REVENDIQUERENT, PUIS Y RENONCÈRENT, ET COMMENT LES VIGNES DONNÉES EN ÉCHANGE A GAUDIN II FURENT VENDUES PAR GAUDIN III.
Carta ecclesiarum de Comburniaco et Artesiaco quas, a Fulcone comite Sancto Albino violenter ablatas et Hamelino de Castro Ledi donatas, Gervasius pontifex, filius Hamelini, interventu

MALICORNE 373

Gaufridi comitis, auctoramento fratrum suorum, reddidit eidem Sancto; de calumpnia super ecclesiis memoratis a Gaudino secundo et Guiddone de Valle nobis reciprocata; de pace cum eisdem denique reformata; de vineis pro hac pace Gualdido secundo datis, postea vero a Waldino tercio comparatis1.

Fulcho comes abstulit monachis Sancti Albini ecclesiam de Comburniaco et ecclesiam de Artisiaco, quas ipsi antiquo jure de regio dono possederant, et dedit eas Hamelino de Castro Ledi, eisdem monachis contradicentibus et calumpniantibus.

Hamelinus autem redonavit ecclesiam de Comburniaco Widdoni de Valle, cum filia sua in maritagio, et Waldino Vetulo de Malicornant illam de Artisiaco.

Waldinus autem Vetulus dedit item ecclesiam de Artisiaco Walterio Restivo cum filia sua in maritagio.

Aliquanto autem tempore elapso, mortuo Hamelino et in paterno honore hereditante episcopo Gervasio, contigit quadam vice ut apud castrum Lusdi episcopus Gervasius adveniret ibique cum comite Gaufrido familiariter ageret. Contigit item et monachos Sancti Albini adesse. Cum igitur monachi locum ut sibi videbatur rectum suum recuperandi aut, utrum fieri posset, temptandi viderent, aggressi sunt hinc comitem Gaufridum, inde Gervasium episcopum.

Item Gaufridus comes cum monachis et pro monachis aggressus est Gervasium episcopum, ita eum alloquendo: "Domine episcope, precamur multum clementiam vestram, ego et monachi Sancti Albini, ut pro amicitia quam invicem habere debemus ac pro servitio quo illi vobis servierunt non minimo, restituatis loco Sancti Albini ecclesias de Comburniaco et de Artesiaco quas pater meus alienavit culpa sua a Sancto et donant patri vestro."

Concordaverunt itaque comes et episcopus de re supradicta, quod comes Gaufridus dedit episcopo pro ecclesiis in scambium dimidium fevum Ingelgerii de Camberlaiaco, et episcopus reddidit

374 CARTULAIRE DE SAINT-AUBIN

ecclesias Sancto Albino et ejus monachis, sicut illi eas unquam melius habuerant quietas.

Hoc fecit episcopus consilio et auctoramento Willelmi et Rotberti, fratrum suorum, et Waldini Vetuli de Malicornant. Itaque Waldinus Gualterio Restivo, generi suo, ecclesiam de Subliniaco, in Cenomannensi pago, cum terris et vineis et pratis, pro ecclesia de Artesiaco in scambium dedit, et illam de Artisiaco episcopo, et episcopus monachis, sicut dictum est, quietam clamavit.

Aliquanto item tempore transacto, mortuo jam Gaufrido et Gervasio episcopo, et Willelmo et Rotberto, fratribus suis, et Waldino Vetulo et Walterio Restivo et Guiddone de Valle, [calumpniam] inferre item conati sunt in ecclesias supradictas Widdo Juvenis de Valle1 et Waldinus secundus de Malicornant.

Tunc quoque monachi cum viderent se tandiu et tam injuste de ipso recto suo ab iniquis inquietari, redemerunt de Widdone Juvene quadraginta solidis denariorum ecclesiam de Comburniaco, quam mater sua sicut maritagium suum donaverat ei in decessu suo.

Ecclesiam autem de Artesiaco redemerunt de Waldino secundo centum quinque solidis denariorum, et una bona mula, et uno bono equo, et uno modio frumenti, et duobus arpennis bonarum vinearum Andecavis, et ita auctorizaverunt Sancto Albino et ejus monachis firmiter et fideliter Widdo et Gualdinus, ille ecclesiam de Comburniaco, iste ecclesiam de Artesiaco.

Mortuo etiam postea Waldino secundo, Gualdinus tercius, ejus filius, coactus guerra regis Anglorum, cum castellum suum contra illius violentiam infortiare vellet et non haberet aliunde ad manum unde hoc facere posset, jactavit venales vineas quas pater suus in scambium pro Artesiaco a monachis acceperat, ipse quoque concesserat, et cum eas nulli propter calumpniam monachorum vendere posset, ostensa monachis humiliter necessitate sua, precatus est eos ut ipsi eas emerent.

MALICORNE 375

Cui rei monachi nequaquam statim adquiescentes, quia scambium de Artesiaco erant pre timore calumpnie reciproce de qua tandiu immerito inquietati fuerant, tandem victi tum pro necessitate, tum precibus Waldini, cum eis Waldinus firmam et fidelem auctoramenti de Artisiaco stabilitatem de se suisque heredibus et omnibus quos super posset spopondisset, emerunt vineas ab illo quatuordecim libris denariorum andecavinorum novorum, consilio et auctoramento matris sue, Basilie, et fratris sui, Hugonis, et hominum suorum.

Testes sunt isti:

De parte Waldini: Rotbertus Juvenis filius Rotberti Burgundi, Basilius Fessardus, Gaufridus de Trasqueriis, Hugo de Duristallo, Gaufridus de Grandivalle, Hugo frater Waldini, Frotgerius vicarius, Goslenus clericus, Gaufridus vicarius.

De parte Sancti Albini: Hucbertus prior, Gausbertus, Constantinus, monachi.

Famuli: Rannulfus Rusellus, Hilarius frater Audulfi.

CCCXXVIII. (AA. 12.)
1060-1067.
NOTICE DANS LAQUELLE LES MOINES DE SAINT-AUBIN RELATENT LA REVENDICATION PAR ADAM, FILS DE ROBERT DE CHATEAU-DU-LOIR ET NEVEU DE L'ARCHEVÊQUE DE REIMS, GERVAIS, DE L'ÉGLISE DE BOUSSE ET DE SES DROITS A LUCHÉ, ET L'ABANDON QU'IL EN FIT A L'ABBÉ OTBRAN A CONDITION QUE L'ABBAYE ACCEPTERAIT ADAM HUGUES COMME MOINE.
Carta de auctoratione Adam de Castro Ledi super his quae calumpniabatur monachis Beati Albini, id est Comburniaco et vicaria de Aclini Campo, facta nobis solempniter, annuents Rotberto, fratre suo1.

Quidam nobilis homo, nomine Adam, filius Rotberti de Castro Ledi, nepos Gervasii archiepiscopi, calumpniabatur monachis

376 CARTULAIRE DE SAINT-AUBIN

Sancti Albini ecclesiam de Comburniaco et vicariam alodii de Adclini Campo.

Quarum rerum unam, videlicet ecclesiam, de jure antiquo monachorum Sancti Albini a Fulcone comite violenter ablatam et Hamelino de Castro Ledi injuste donatam, Gervasius, filius Hamelini, frater Rotberti, patris hujus Adam, recognoscens jus monachorum Sancti Albini, per assensum fratris sui et deprecatu comitis Gaufridi reddiderat monachis solidam et quietam. Vicariam quoque de jure suo in jus transfuderat monachorum, donando eis illam, per assensum item fratris sui, pro animabus suis ac parentum suorum. Quod utrumque, id est et redditionem ecclesiae et donationem vicarie, supradictus Adam non solum non auctorizabat, sed et calumpniabatur.

Contigit autem ut quidam miles Adam, nomine Hugo, qui ei de servilio seculari strenue servierat, monachus fieri vellet.

Mandavit ergo Adam abbati Otbranno et congregationi monasterii Sancti Albini, per Willelmum monachum de Luchiaco et Gausbertum de Comburniaco, ut pro amore suo facerent monachum de milite supradicto, et ille eis amica vicissitudine et ecclesiam concederet et vicariam perdonaret.

Convenit igitur ita inter monachos et dominum Adam quod monachi satisfecerunt ei de milite suo recipiendo in [105] monachitatem, et dominus Adam exequutus est eis quod proloquutus erat per Willelmum et Gausbertum monachos his verbis: "Quandoquidem abbas Otbrannus et monachi Sancti Albini primi benefaciendo michi voluntatem meam excitaverunt benefaciendi sibi, omnem rectitudinem meam quam habeo in ecclesia de Comburniaco, cum adjacentibus suis, et vicariam meam quam habeo apud Luchiacum, in illorum alodio integre, sine ullo retinaculo ullius juste dominationis vel violente consuetudinis, concedo ego, Adam, illis, Sancto Albino videlicet et ejus monachis, et de jure meo in illorum jus bono animo transfundo, ut habeant et teneant quiete quantum hujus seculi brevis patietur prolixitas. Hoc quoque eis in convenientia mitto, quod si quis ecclesiam de Comburniaco reclamans, in curia mea rectum in ea monstrare

MALICORNE 377

potuerit, scambium conveniens pro ea illi dando, ecclesiam illis adquietabo. Promitto item de rebus meis in terris aut in edificamentis vel in aliquibus sibi utilibus rebus, ad consilium Willelmi et Gausberti monachorum, qui sciunt possessionem meam in hac vicinia, partem congruam quam mihi honor dare, illis sit profectus accipere, me eis ad presens daturum, et fidelem illis in omnibus amicum quo advixero futurum."

Testes hujus rei sunt isti: Willelmus de Ballo, Guillelmus Passavant, Willelmus de Rezona, Urricus filiaster Harduini de Vallis, Richerius de Luchiaco. Hoc auctoramentum et hanc convenientiam, sicut in presenti carta scriptum videtur, sic auctorizavit Rotbertus, frater Adam, gratanter et libenter de sua parte, per deprecatum Adam, fratris sui, et monachorum Sancti Albini, Gausberti scilicet et Constantii, qui presentes aderant, apud Motam Achardi, audientibus et videntibus istis: Walterio et Hugone, filiis Constantini, Gaufrido Rufo, Willelmo de Vernia, Guiddone de Vestem et Gaufrido filio ejus.

CCCXXIX. (AA. 13.)
Avant 1096.
NOTICE DANS LAQUELLE LES MOINES DE SAINT-AUBIN RELATENT LE DON QUI LEUR FUT FAIT, DU TEMPS DE L'ABBÉ THIERRY (1056- 1060), PAR BERNARD FROSSEVILLAIN, AUGEARD, SON ÉPOUSE, ET TESCELIN, SON FILS, ET L'ABANDON VIAGER FAIT AUX DONATAIRES D'UN ARPENT DE TERRE A BOUSSE, REVENDIQUÉ SUCCESSIVEMENT PAR LES DEUX ÉPOUX DE LA FILLE DE TESCELIN QUI FURENT DÉBOUTÉS DE LEURS PRÉTENTIONS PAR DEUX SENTENCES RENDUES, L'UNE A MALICORNE, PAR GAUDIN, L'AUTRE A ANGERS, PAR ROBERT LE BOURGUIGNON.
Carta de condonatione Bernardi et uxoris ac filii ejus, Tetcelini, post obitum ssum, omnium quae habebant ecclesiae Beati Albini, accepto proinde beneficio ejusdem Sancti; de terra apud Comburniacum solummodo in vita sua illis data; de calumpnia predicte terre post mortem Tescelini a filia ipsius nobis illata;

378 CARTULAIRE DE SAINT-AUBIN

de judicii sententia inter nos et ipsam semel iterumque legitime promulgata.

Tempore Teoderici abbatis et Otbranni prioris, cum quadam vice isdem Teodericus abbas per Comburniacum transitum faceret, venit ad eum quidam homo, qui dicebatur Bernardus Froxe Villanum, et uxor ejus, Algardis, et filius eorum, Tescelinus. Hii igitur pariter deprecati sunt supradictum abbatem ut in benefacto monasterii reciperentur. Quo impetrato, condonaverunt omnia quae habebant Sancto Albino, ita ut, singulis morientibus, portionem singulorum monachi acciperent.

Pro hac igitur bona voluntate dedit eis predictus abbas unum arpennum terrae apud Comburniacum in vita eorum, ita ut eum ultimus eorum moriens Sancto Albino relinqueret, sicut tune vestitus fuisset, segete vel vinea.

Itaque mortuo Bernardo et uxore ejus, et partibus substantie eorum a monachis acceptis, Tescelinus, filius eorum, uxore accepta, filiam genuit, quae etiam marito accepto, post mortem patris sui, predictum arpennum ubi pater ejus vineam ceperat edificare, et quem monachi, post mortem ipsius Tescelini, bene utpote suum jam edificaverant, calumpniari cum marito suo cepit.

De qua re placito apud Malicornant congregato, omnem rem, sicut eam descripsimus, in eodem placito Girardus Blancus, Sancti Albini monachus, enarravit, qui supradictum donum et pactum se vidisse et audisse antequam monachus fieret testatus est.

Ad cujus vocem tota illa calumpnia quasi funditus sublata est.

De hac re fuerunt judices: Waldinus, illius castri dominus, et Walterius Constantini, Basilius Fessart, Wastho quoque et Odo asinarius.

Dehinc mortuo isto Tescelini genero, filia ejus secundum maritum accepit, qui et ipse predictam vineam calumpniari cepit.

Pro qua re, rursus placitum in capitulo Sancti Mauricii Andecavensis congragatum est, coram Rotberto Burgundione et Marbodo archidiacono et Gaufrido cantore.

In quo placito, cum predictus Girardus monachus rationem superius scriptam de ista vinea enarrasset, cumque se hoc vidisse

MALICORNE 379

et audisse testaretur, judicaverunt clerici supranominati ut ipse Girardus sermonem suum plano sacramento firmaret. Quod cum ille jurare presto fuisset, consilio Rotberti Burgundi, propter reverentiam ipsius monachi, sacramentum minime susceptum est.

Iterum ergo predicta calumpnia discussa et sicut prius judicio tantorum virorum terminata est, cujus rei veritatem ad posteros litteris transmittere curavimus.

Hujus autem dijudicationis sunt testes qui et judices.

CCCXXX. (AA. 14.)
1056-1060.
NOTICE DANS LAQUELLE LES MOLNES DE SAINT-AUBIN RELATENT LA VENTE QUI LEUR FUT FAITE PAR UN CHEVALIER NOMMÉ SIMON DE VILLAINES, D'UNE TERRE SITUÉE A ARTHEZÉ, QUE PLUS TARD IL LEUR REPRIT DE FORCE, PUIS QU'IL FINIT PAR LEUR DÉLAISSER DÉFINITIVEMENT.
Carta de terra quam vendidit nobis apud Artesiacum Simon de Villena, de calumpnia postea ab eodem immissa, tandemque, juvante Deo, reconciliata.

Quidam miles, Simon nomine, cum adhuc esset adolescens vendidit Sancto Albino ejusque monachis quandam terram sitam in villa quae vocatur Artisiacus, quam tenuerunt monachi aliquantum temporis absque calumpnia.

Sed, postquam supradictus Simon ad virilem pervenit aetatem, terram quam prius Sancto vendiderat vi auterens, venditionem quam fecerat quassare curavit. Monachi autem terram quam injuste amiserant diu calumpniati sunt, sed vi terrene potestatis prevalente, nichil eorum causa optinuit.

Tandem prefatus miles metuens illud dictum Apostoli: "Rapaces regnum Dei non possidebunt", terram quam injuste pervaserat Sancto Albino ejusque monachis, habendam perpetuo jure concessit, malens in presenti seculo de terrenis rebus jacturam facere quam in futuro penam raptoris incurrere.

380 CARTULAIRE DE SAINT-AUBIN

Quapropter venit in capitulum Sancti Albini ubi suum beneficium accepit, et prelibatam terram cum medietate vicarie quam in eadem terra habebat, eidem Sancto solidam et quietam clamavit, presente domno Teoderico, tunc ejusdem loci abbate, ceterisque fratribus.

Auctorizavit quoque monachis habendum quicquid de reliqua terra huic terrae contigua, quae de suo fevo esse videbatur, emerent, vel eis datum fuisset, seu quolibet modo habere potuissent, absque ullo lucro quod ab eis acciperet. Denique posuit donum prelibate venditionis super altare Beati Albini.

Quod ut libentiori animo faceret, dederunt monachi eidem Simoni vigenti et quinque solidos nummorum, quos eisdem se redditurum esse promisit antequam obiret, vel in terris vel in alia aliqua substantia, seu etiam, quando moreretur, tantum de suis aliis terris vel de sua alia possessione Sancto Albino relinqueret, quod valeret vigenti et quinque solidos quos a monachis acceperat.

Hanc convenientiam fecit predictus Simon auctorizare fratribus suis.

Hujus rei sunt testes, de familia Sancti Albini hi: Ingelbaldus de Saiaco, Bernerius cellararius, Archembaldus pistor, Lisoius, Gosbertus pistor, Hamelinus.

CCCXXXI. (AA. 15.)
1l57-1189.
NOTICE DANS LAQUELLE LES MOINES DE SAINT-AUBIN RELATENT LEUR CONTESTATION AVEC FOUCOI FESSART AU SUJET DES DIMES DE TERRES DEFRICHÉES SUR LE TERRITOIRE DE MALICORNE ET LA RECONNAISSANCE DE LEURS DROITS.
(Copie plus récente que le corps du Cartulaire.)

Ut oblivionis damnum vitemus, exarationis patrocinio commendamus quod monachi Sancti Albini medietatem decime de omni feudo Fulcoii Fessart existente in parrochia Sancti Silvestri de Malicornia a predecessoribus suis quiete possidebant.

Contigit autem quod quedam terra inculta permanens infra fines illius parrochie in culturam redacta est.

MALICORNE 381

In qua predictus Fulcoius Fessart, licet injuste, monachos Sancti Albini nullam habere [106] decimam asserebat.

E contrario, supradicti monachi in illa, secuti et in alia, medietatem tocius decime sui juris veraciter esse dicebant et inde sufficientiam habebant. Sed hec controversia, Deo concedente, ad hunc finem devenit, quod jam sepedictus Fulcoius Fessart, cum Roberto, filio ejus majore natu, et Hugone, fratre Fulcoii, recognoscens suam injusticiam, in capitulum Sancti Albini venit et ibi in plenario capitulo ipse Fulcoius Fessart, concedente Roberto, filio majore natu, et Hugone, fratra Fulcoii, absolute dimisit et concessit Deo et monachis Sancti Albini, ut medietatem decime in tota sua terra de Malicornia tam in non culta quam in culta, libere et quiete haberent, et de hoc Fulcoius Fessart, cum quadam virgula, domnum Willelmum abbatem investivit, quam ipse propria manu posuit super altare Sanch Albini.

Monachi vero, intuitu pacis, eidem Fulcoio Fessart quinquaginta solidos dederunt et Roberto, fiiio ejus majori natu, quinque solidos, et Hugoni, fratri Fulcoii, quinque solidos, et Gaufrido Sine Terra, suo cognato, quinque solidos.

Hoc viderunt et audierunt isti:
Ex parte Fulcoii: ipse Fulcoius, Robertus, filius ejus major natu, Hugo frater Fulcoii, Gaufridus Sine Terra. Ex parte monachorum: domnus abbas Willelmus, Robertus magister prior, Wuarinus Ivonis filius, Gaufridus de Segreio, Robertus Gundran.

De famulis monachorum: Sebrandus, Hugo Pince Miche, Rossellus de Culleio, Willelmus de Hospicio.